
TCVN 14423:2026 là tiêu chuẩn quốc gia “An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản” (Cybersecurity – Information system – Baseline requirements), quy định các yêu cầu cơ bản về an ninh mạng cho hệ thống thông tin theo 5 cấp độ. Đây là bản xuất bản lần 2, thay thế TCVN 14423:2025 và TCVN 11930:2017, và trùng tên với tiêu chuẩn quốc gia mà Nghị định 331/2026/NĐ-CP dẫn chiếu khi quy định phương án bảo vệ hệ thống thông tin theo cấp độ.
Cập nhật: 27/10/2026 · Tác giả/rà soát chuyên môn: Xuân Tân – Lead Auditor (CISA, OSCE), Cyber Services
TCVN 14423:2026 là tiêu chuẩn gì?
Theo phần Phạm vi áp dụng, tiêu chuẩn quy định các yêu cầu cơ bản về an ninh mạng cho hệ thống thông tin theo cấp độ; hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia áp dụng yêu cầu tương đương cấp độ 5. Lời nói đầu ghi rõ: tiêu chuẩn do Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao biên soạn, Bộ Công an đề nghị, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Theo Lời giới thiệu, tiêu chuẩn vừa giúp chủ quản tăng khả năng phòng thủ, vừa là cơ sở cho lực lượng chuyên trách khi giám sát, điều phối ứng phó sự cố, thẩm định, kiểm tra, đánh giá an ninh mạng.

TCVN 14423:2026 thay thế những tiêu chuẩn nào?
| Tiêu chuẩn | Tên đầy đủ | Tình trạng |
|---|---|---|
| TCVN 11930:2017 | Công nghệ thông tin – Các kỹ thuật an toàn – Yêu cầu cơ bản về an toàn hệ thống thông tin theo cấp độ | Được thay thế bởi TCVN 14423:2026 |
| TCVN 14423:2025 | An ninh mạng – Yêu cầu đối với hệ thống thông tin quan trọng | Được thay thế bởi TCVN 14423:2026 |
| TCVN 14423:2026 | An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản | Bản hiện hành (xuất bản lần 2) |
Trước đây, TCVN 11930:2017 quy định yêu cầu cơ bản về an toàn hệ thống thông tin theo cấp độ, còn TCVN 14423:2025 – xây dựng dựa trên CIS Controls v8, do Cục A05 Bộ Công an chủ trì soạn thảo – tập trung vào hệ thống thông tin quan trọng. TCVN 14423:2026 thay thế cả hai và áp dụng cho toàn bộ 5 cấp độ.
Thư mục tài liệu tham khảo của TCVN 14423:2026 liệt kê CIS Critical Security Controls phiên bản 8.1 (2024), NIST SP 800-53, TCVN 14423:2025, TCVN ISO 31000:2018 và TCVN 11930:2017. Nhiều nhóm yêu cầu có tên tương đồng với các nhóm kiểm soát của CIS Controls (tài sản, cấu hình an toàn, lỗ hổng, nhật ký, sao lưu…).
Yêu cầu của TCVN 14423:2026 được tổ chức như thế nào?
Tiêu chuẩn có các điều riêng cho từng cấp độ: điều 3 (cấp độ 1), điều 4 (cấp độ 2), điều 5 (cấp độ 3), điều 6 (cấp độ 4), điều 7 (cấp độ 5), cùng Phụ lục A về yêu cầu an toàn vật lý theo cấp độ. Mỗi cấp độ gồm các nhóm yêu cầu sau:
| Nhóm yêu cầu | Cấp độ 1–2 | Cấp độ 3–5 |
|---|---|---|
| Quản lý rủi ro an ninh mạng | Có | Có |
| Quản lý tài sản phần cứng, phần mềm, thông tin | Có | Có |
| Cấu hình an toàn cho phần cứng và phần mềm | Có | Có |
| Quản lý tài khoản và quyền truy cập | Có | Có |
| Quản lý lỗ hổng bảo mật; quản lý nhật ký an ninh mạng | Có | Có |
| Bảo vệ trình duyệt web, thư điện tử; phòng chống phần mềm độc hại | Có | Có |
| Sao lưu và khôi phục dữ liệu; quản lý hạ tầng mạng | Có | Có |
| Nhân sự vận hành, quản trị, bảo vệ an ninh mạng; quản lý nhà cung cấp | Có | Có |
| Quản trị ứng phó sự cố an ninh mạng | Có | Có |
| Giám sát và phòng thủ an ninh mạng | — | Có |
| Phát triển ứng dụng an toàn | — | Có |
| Quản lý kiểm tra an ninh mạng | — | Có |
Cấp độ 1 và 2 có 15 nhóm yêu cầu; từ cấp độ 3 có 18 nhóm, và yêu cầu trong cùng nhóm tăng dần theo cấp độ. Ví dụ (tóm tắt):
- Quản lý rủi ro (từ cấp độ 1): có quy định, quy trình quản lý rủi ro gồm tối thiểu các bước xác định, phân tích, đánh giá và xử lý; rà soát, cập nhật tối thiểu 01 lần/năm hoặc khi tổ chức có thay đổi liên quan.
- Quản lý tài sản phần cứng (từ cấp độ 1): lập danh sách tài sản có khả năng lưu trữ, xử lý dữ liệu – kể cả thiết bị di động, OT/IoT, máy chủ ảo hóa và đám mây; kiểm kê tối thiểu 01 lần/năm.
- Giám sát và phòng thủ (từ cấp độ 3): triển khai giám sát an ninh mạng cho thiết bị, máy chủ, ứng dụng, dịch vụ và triển khai SIEM để liên kết, phân tích sự kiện.
Với các yêu cầu có tần suất (như “tối thiểu 01 lần/năm”), chủ quản cần lưu bằng chứng đã thực hiện, không chỉ có quy trình trên giấy.
TCVN 14423:2026 liên quan thế nào tới Nghị định 331/2026?
Nghị định 331/2026/NĐ-CP về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin (hiệu lực 19/8/2026) nhiều lần dẫn chiếu “Tiêu chuẩn quốc gia về An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản”:
- Điều 28 (biện pháp bảo vệ): ban hành quy định an ninh mạng trong thiết kế, vận hành, nâng cấp, hủy bỏ hệ thống, áp dụng biện pháp lưu trữ, sao lưu và các biện pháp quản lý, kỹ thuật theo tiêu chuẩn quốc gia này.
- Điều 29 (phương án bảo đảm an ninh mạng): phương án phải đáp ứng yêu cầu cơ bản theo Nghị định và tiêu chuẩn quốc gia này.
- Điều 30 (yêu cầu chung theo cấp độ): yêu cầu cơ bản đối với từng cấp độ là yêu cầu tối thiểu, gồm yêu cầu quản lý và yêu cầu kỹ thuật, không bao gồm yêu cầu về an toàn vật lý.
Nghị định không ghi số hiệu tiêu chuẩn, nhưng tên tiêu chuẩn được dẫn chiếu trùng với tên của TCVN 14423:2026. Mẫu quyết định phê duyệt kèm Nghị định cũng xác nhận phương án “phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia”. Theo VietQ, Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia (phiên bản 1.0) ban hành ngày 30/9/2026 cũng xác định yêu cầu kỹ thuật cụ thể theo từng cấp độ đến từ Nghị định 331/2026 và TCVN 14423:2026.
Nói cách khác, TCVN 14423:2026 là thước đo cho phương án bảo vệ trong hồ sơ cấp độ. Xem hướng dẫn về hồ sơ cấp độ an toàn thông tin theo Nghị định 331/2026.
Ai cần áp dụng TCVN 14423:2026?
- Chủ quản hệ thống thông tin thuộc phạm vi Nghị định 331/2026, có thể gồm ngân hàng, trung gian thanh toán, fintech, thương mại điện tử, SaaS có dịch vụ trực tuyến xử lý dữ liệu cá nhân.
- Hệ thống đã phê duyệt cấp độ theo luật cũ: được giữ cấp độ nhưng phải bảo đảm điều kiện, tiêu chuẩn, biện pháp bảo vệ tương ứng trong 12 tháng kể từ 01/7/2026 (Điều 45 Luật An ninh mạng 2025); phương án cũ dẫn chiếu TCVN 11930:2017 cần rà soát lại.
- Đơn vị vận hành, nhà cung cấp dịch vụ (trung tâm dữ liệu, đám mây, giám sát an ninh) phục vụ các chủ quản nói trên: tiêu chuẩn có nhóm yêu cầu quản lý nhà cung cấp sản phẩm, dịch vụ, nên chủ quản có thể yêu cầu đối tác đáp ứng qua hợp đồng.
Rà soát khoảng cách (gap review) với TCVN 14423:2026 thế nào?
- Xác định cấp độ (đã phê duyệt hoặc dự kiến) cho từng hệ thống để chọn đúng điều 3–7 của tiêu chuẩn.
- Lập danh mục yêu cầu cho cấp độ đó, kể cả Phụ lục A về an toàn vật lý.
- Thu thập bằng chứng cho từng yêu cầu: chính sách, quy trình, cấu hình, nhật ký, biên bản kiểm kê, kết quả quét lỗ hổng.
- Phân loại mức đáp ứng: đáp ứng, đáp ứng một phần, chưa đáp ứng, không áp dụng (có lý do).
- Ưu tiên khắc phục theo rủi ro và đưa kế hoạch khắc phục vào phương án bảo vệ trong hồ sơ cấp độ.
- Kiểm tra lại sau khắc phục, lưu bằng chứng cho lần thẩm định, kiểm tra hoặc báo cáo hằng năm.
TCVN 14423:2026 khác gì ISO/IEC 27001 và PCI DSS?
- ISO/IEC 27001:2022 là tiêu chuẩn quốc tế về hệ thống quản lý an toàn thông tin, có thể chứng nhận; Phụ lục A gồm 93 biện pháp kiểm soát trong 4 nhóm (tổ chức, con người, vật lý, công nghệ), được lựa chọn dựa trên đánh giá rủi ro. TCVN 14423:2026 thì quy định yêu cầu tối thiểu cố định theo từng cấp độ và gắn với thủ tục pháp lý trong nước.
- PCI DSS v4.0.1 là tiêu chuẩn của PCI SSC cho dữ liệu chủ thẻ thanh toán; phạm vi đánh giá xoay quanh môi trường dữ liệu chủ thẻ và các thành phần kết nối hoặc ảnh hưởng tới môi trường này (xem PCI DSS scoping là gì), hẹp hơn phạm vi một hệ thống thông tin được xác định cấp độ.
Ba bộ tiêu chuẩn có nhiều chủ đề chung (tài sản, truy cập, nhật ký, lỗ hổng, sao lưu, ứng phó sự cố), nên bằng chứng có thể dùng lại. Tuy nhiên, chứng nhận ISO/IEC 27001 hay PCI DSS không tự động chứng minh đáp ứng TCVN 14423:2026 – cần đối chiếu từng yêu cầu theo cấp độ. Doanh nghiệp đang duy trì ISO/IEC 27001 hoặc chứng nhận PCI DSS có thể kết hợp rà soát để tránh làm trùng.
Câu hỏi thường gặp
TCVN 14423 là gì?
TCVN 14423:2026 là tiêu chuẩn quốc gia “An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản”, quy định yêu cầu cơ bản về an ninh mạng cho hệ thống thông tin theo 5 cấp độ. Bản 2026 là xuất bản lần 2, thay thế TCVN 14423:2025 và TCVN 11930:2017.
TCVN 11930:2017 còn dùng được không?
TCVN 11930:2017 đã được thay thế bởi TCVN 14423:2026. Phương án bảo vệ trong hồ sơ cấp độ mới, và phương án cũ trong quá trình rà soát chuyển tiếp, nên dẫn chiếu TCVN 14423:2026.
Nghị định 331/2026 có bắt buộc áp dụng TCVN 14423:2026 không?
Nghị định 331/2026 yêu cầu biện pháp bảo vệ và phương án bảo đảm an ninh mạng đáp ứng “Tiêu chuẩn quốc gia về An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản” (Điều 28–30). Nghị định không ghi số hiệu, nhưng tên này trùng với tên của TCVN 14423:2026.
Hệ thống cấp độ 3 cần thêm những nhóm yêu cầu nào so với cấp độ 2?
Từ cấp độ 3, tiêu chuẩn bổ sung ba nhóm: giám sát và phòng thủ an ninh mạng (bao gồm triển khai SIEM), phát triển ứng dụng an toàn và quản lý kiểm tra an ninh mạng. Các nhóm còn lại cũng có yêu cầu chặt hơn.
Cần rà soát hệ thống theo TCVN 14423:2026?
Cyber Services thực hiện rà soát khoảng cách theo đúng cấp độ của từng hệ thống, lập danh mục bằng chứng và kế hoạch khắc phục để đưa vào phương án bảo vệ trong hồ sơ cấp độ. Chuyên gia phụ trách: Xuân Tân – Lead Auditor (CISA, OSCE).
- Xem dịch vụ rà soát tuân thủ TCVN 14423.
- Hotline/Zalo: 0979 875 985 · Email: support@cyberservices.vn · Gửi yêu cầu tư vấn.
Nguồn tham khảo
- TCVN 14423:2026 An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản – Thư viện Pháp luật
- Toàn văn TCVN 14423:2026 (bản PDF đăng trên quangngai.gov.vn)
- Ban hành Khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia, gắn yêu cầu kỹ thuật với TCVN 14423:2026 – VietQ
- Nghị định 331/2026/NĐ-CP về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin – LuatVietnam
- Điều 45 Luật An ninh mạng 2025 – Điều khoản chuyển tiếp
- ISO/IEC 27001:2022 – ISO
- PCI DSS v4.0.1 – PCI Security Standards Council
