Biệt thự 08, Nguyễn Thị Duệ, Cầu Giấy, Hà Nội
Chứng nhận PCI DSS, SOC 2 & Bảo vệ dữ liệu cá nhân | Cyber Services

Thông tư 09/2020/TT-NHNN: phạm vi, cấp độ, sửa đổi và dự thảo mới

· Thông tư 09/2020
Thông tư 09/2020/TT-NHNN: phạm vi, cấp độ, sửa đổi và dự thảo mới

Thông tư 09/2020/TT-NHNN là thông tư của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định yêu cầu tối thiểu về an toàn hệ thống thông tin trong hoạt động ngân hàng. Thông tư ban hành ngày 21/10/2020, có hiệu lực từ 01/01/2021 và thay thế Thông tư 18/2018/TT-NHNN. Văn bản có 3 chương, 57 điều; Chương II chia thành 10 mục yêu cầu. Thông tư vẫn đang áp dụng, trừ Điều 25 đã bị Thông tư 50/2024/TT-NHNN bãi bỏ từ 01/01/2025. Ngày 30/10/2026, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra lấy ý kiến dự thảo thông tư thay thế, dự kiến có hiệu lực từ 01/3/2027.

Cập nhật: 12/11/2026 · Tác giả/rà soát chuyên môn: Xuân Tân – Lead Auditor (CISA, OSCE), Cyber Services

Bài này là tổng quan về Thông tư: phạm vi, đối tượng, cấu trúc, phân loại cấp độ, các lần sửa đổi và quan hệ với khung pháp luật an ninh mạng mới. Danh sách mục kiểm tra theo từng điều xem tại checklist Thông tư 09/2020/TT-NHNN.

Thông tư 09/2020/TT-NHNN quy định những gì?

Theo Điều 1 khoản 1, Thông tư quy định những yêu cầu tối thiểu về bảo đảm an toàn hệ thống thông tin trong hoạt động ngân hàng. Thông tư yêu cầu mỗi tổ chức:

  • phân loại thông tin theo thuộc tính bí mật (Điều 4) và phân loại hệ thống theo 5 cấp độ (Điều 5);
  • ban hành quy chế an toàn thông tin do người đại diện hợp pháp ký, gồm tối thiểu 10 nhóm nội dung, rà soát ít nhất mỗi năm một lần (Điều 6);
  • đáp ứng các yêu cầu quản lý và kỹ thuật tại 10 mục của Chương II;
  • tự kiểm tra hằng năm và báo cáo Ngân hàng Nhà nước theo quy định (Điều 53, 54).

Thông tư được ban hành trên các căn cứ khi đó, gồm Luật An toàn thông tin mạng 2015, Luật An ninh mạng 2018 và Nghị định 85/2016/NĐ-CP. Các căn cứ này nay đã được thay bằng Luật An ninh mạng 2025 và Nghị định 331/2026/NĐ-CP (xem mục quan hệ bên dưới). Điều 56 quy định riêng điểm b khoản 4 Điều 20 (xác thực đa yếu tố ở bước phê duyệt cuối với giao dịch chuyển tiền điện tử liên ngân hàng từ 100 triệu đồng) có hiệu lực từ 01/01/2022.

Minh họa an toàn hệ thống thông tin ngân hàng theo Thông tư 09/2020/TT-NHNN

Thông tư 09/2020/TT-NHNN áp dụng cho những tổ chức nào?

Điều 1 khoản 2 áp dụng với các tổ chức có thiết lập và sử dụng hệ thống thông tin phục vụ hoạt động kỹ thuật, nghiệp vụ:

  • tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài;
  • tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán;
  • công ty thông tin tín dụng;
  • Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), Nhà máy in tiền quốc gia, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

Fintech, nhà cung cấp phần mềm, trung tâm dữ liệu hay điện toán đám mây không phải đối tượng trực tiếp. Họ thường chịu yêu cầu gián tiếp qua hợp đồng, vì Mục 6 buộc tổ chức đánh giá rủi ro trước khi dùng dịch vụ, áp tiêu chí lựa chọn nhà cung cấp điện toán đám mây và đưa điều khoản an toàn thông tin vào hợp đồng (Điều 32–36).

Thông tư 09/2020 có cấu trúc thế nào?

PhầnTênĐiềuTrọng tâm
Chương IQuy định chung1–6Phạm vi, giải thích từ ngữ, nguyên tắc, phân loại thông tin và hệ thống, quy chế an toàn thông tin
Chương II – Mục 1Quản lý tài sản công nghệ thông tin7–12Tài sản thông tin, vật lý, phần mềm; thiết bị di động; vật mang tin
Mục 2Quản lý nguồn nhân lực13–16Tổ chức nhân lực, tuyển dụng, sử dụng, chấm dứt công việc
Mục 3Bảo đảm an toàn về mặt vật lý và môi trường nơi lắp đặt trang thiết bị17–19Nơi lắp đặt thiết bị, trung tâm dữ liệu
Mục 4Quản lý vận hành và trao đổi thông tin20–27Quy trình vận hành, sao lưu, an toàn mạng, trao đổi thông tin, nhật ký, mã độc (Điều 25 đã bị bãi bỏ)
Mục 5Quản lý truy cập28–31Tài khoản, mật khẩu, truy cập mạng nội bộ, ứng dụng, Internet
Mục 6Quản lý sử dụng dịch vụ công nghệ thông tin của bên thứ ba32–36Đánh giá rủi ro, tiêu chí chọn nhà cung cấp đám mây, hợp đồng
Mục 7Quản lý tiếp nhận, phát triển, duy trì hệ thống thông tin37–44Bảo mật ứng dụng, mã hóa, phát triển phần mềm, quản lý thay đổi, kiểm tra đánh giá, điểm yếu, bảo trì
Mục 8Quản lý sự cố an toàn thông tin45–48Quy trình xử lý sự cố, Trung tâm Điều hành an ninh mạng, ứng cứu sự cố
Mục 9Bảo đảm hoạt động liên tục của hệ thống thông tin49–52Hệ thống dự phòng thảm họa, kịch bản và diễn tập
Mục 10Kiểm tra nội bộ và chế độ báo cáo53–54Tự kiểm tra hằng năm, báo cáo sự cố cho Ngân hàng Nhà nước
Chương IIIĐiều khoản thi hành55–57Trách nhiệm các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, hiệu lực, tổ chức thực hiện

Kèm theo Thông tư có 2 phụ lục: mẫu báo cáo sự cố an toàn thông tin (Phụ lục 01) và mẫu báo cáo hoàn thành khắc phục sự cố (Phụ lục 02). Mười mục của Chương II trùng với 10 nhóm nội dung tối thiểu của quy chế an toàn thông tin tại Điều 6 khoản 2.

Thông tư 09/2020 phân loại hệ thống thông tin theo cấp độ thế nào?

Điều 5 tách hai nhánh. Hệ thống cung cấp dịch vụ trực tuyến cho khách hàng được phân loại theo Nghị định 85/2016/NĐ-CP (khoản 1). Các hệ thống khác phân loại theo tiêu chí riêng của Thông tư:

Cấp độTiêu chí theo Điều 5 Thông tư 09/2020 (tóm tắt)
1Phục vụ hoạt động nội bộ, chỉ xử lý thông tin công cộng
2Nội bộ có xử lý thông tin riêng, thông tin cá nhân, thông tin hạn chế tiếp cận; phục vụ khách hàng không yêu cầu vận hành 24/7; hạ tầng phục vụ một số bộ phận hoặc tổ chức tài chính vi mô, quỹ tín dụng nhân dân cơ sở
3Xử lý thông tin Mật; nội bộ hằng ngày không chấp nhận ngừng quá 4 giờ làm việc; phục vụ khách hàng yêu cầu 24/7, không chấp nhận ngừng ngoài kế hoạch; hệ thống thanh toán của bên thứ ba dùng để thanh toán ngoài hệ thống của tổ chức; hạ tầng dùng chung của tổ chức và ngành
4Xử lý thông tin Tối Mật; phục vụ khách hàng có dữ liệu của từ 10 triệu khách hàng; hệ thống quốc gia trong ngành yêu cầu 24/7; hệ thống thanh toán quan trọng; hạ tầng dùng chung của ngành yêu cầu 24/7
5Xử lý thông tin Tuyệt Mật; hệ thống, hạ tầng quốc gia trong ngành kết nối liên thông Việt Nam với quốc tế

Hệ thống gồm nhiều thành phần ở các cấp độ khác nhau thì lấy cấp độ cao nhất (khoản 7). Hồ sơ, thủ tục thẩm định, phê duyệt theo Nghị định 85/2016; hồ sơ cấp độ 4, 5 gửi Ngân hàng Nhà nước (Cục Công nghệ thông tin) lấy ý kiến (khoản 8). Danh sách hệ thống theo cấp độ phải rà soát sau mỗi lần triển khai và hằng năm (khoản 9).

Cấp độ quyết định phần lớn nghĩa vụ. Nhiều yêu cầu chỉ áp dụng từ cấp độ 3: Trung tâm Điều hành an ninh mạng (Điều 47, có loại trừ một số loại hình tổ chức), hệ thống dự phòng thay thế được hệ thống chính trong 4 giờ (Điều 50), kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin tối thiểu mỗi năm một lần (Điều 42). Ý nghĩa của cấp độ 3 trong khung chung xem bài hệ thống thông tin cấp độ 3.

Thông tư 09/2020 đã được sửa đổi những gì?

Đến ngày cập nhật bài, chúng tôi chỉ xác định được một văn bản sửa đổi Thông tư 09/2020:

  • Thông tư 50/2024/TT-NHNN (an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành Ngân hàng), ký ngày 31/10/2024, hiệu lực 01/01/2025. Khoản 6 Điều 22 bãi bỏ Điều 25 Thông tư 09/2020 về quản lý hệ thống cung cấp dịch vụ giao dịch trực tuyến. Điều 25 từng yêu cầu hệ thống giao dịch trực tuyến tuân thủ TCVN 11930:2017, giám sát giao dịch đáng ngờ và cảnh báo tấn công từ chối dịch vụ.

Từ 01/01/2025, an toàn dịch vụ trực tuyến do Thông tư 50/2024 điều chỉnh. Thông tư 50/2024 lại được sửa đổi bởi Thông tư 77/2025/TT-NHNN (hiệu lực 01/3/2026). Thông tư 77/2025 sửa Thông tư 50/2024, không sửa trực tiếp Thông tư 09/2020.

Ngày 19/3/2026, Ngân hàng Nhà nước có Công văn 627/CNTT3 đề nghị Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổng hợp ý kiến về việc sửa đổi Thông tư 09. Bước tiếp theo là dự thảo thông tư thay thế được công bố cuối tháng 10/2026.

Dự thảo thông tư thay thế Thông tư 09/2020 có gì mới?

Theo Công văn 10096/NHNN-CNTT ngày 30/10/2026, Ngân hàng Nhà nước lấy ý kiến Dự thảo Thông tư quy định về an toàn hệ thống thông tin, bảo mật dữ liệu và hoạt động liên tục trong ngành Ngân hàng (dự thảo lần 1, Cục Công nghệ thông tin chủ trì). Hạn góp ý qua Hiệp hội Ngân hàng là trước 09/11/2026. Những điểm chính theo bản dự thảo:

  • Hiệu lực và thay thế: dự kiến hiệu lực từ 01/3/2027 và thay thế Thông tư 09/2020 (Điều 51 dự thảo). Điều 26 (khung quản trị thuê ngoài công nghệ số) dự kiến áp dụng từ 01/7/2027.
  • Căn cứ mới: Luật An ninh mạng 116/2025/QH15, Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15, Nghị định 331/2026/NĐ-CP.
  • Đối tượng: bổ sung tổ chức cung ứng Tiền di động và doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính công ích. Quỹ tín dụng nhân dân có tổng tài sản dưới 300 tỷ đồng và tổ chức tài chính vi mô thực hiện theo TCVN 14423:2026 tương ứng cấp độ.
  • Phân loại cấp độ: hệ thống dịch vụ trực tuyến cho khách hàng phân loại theo nghị định về bảo vệ an ninh mạng đối với hệ thống thông tin. Tiêu chí cho hệ thống khác dùng thêm ngưỡng chủ thể dữ liệu cá nhân và khái niệm dữ liệu quan trọng, dữ liệu cốt lõi.
  • Dẫn chiếu TCVN 14423:2026 cho nhiều nhóm yêu cầu: tài sản, trung tâm dữ liệu, sao lưu, mạng, truy cập, kiểm tra đánh giá.
  • Thuê ngoài công nghệ số: khung quản trị, danh mục thuê ngoài, tiêu chí thuê ngoài trọng yếu, thỏa thuận và kế hoạch rút lui (Điều 26–34 dự thảo). Hợp đồng bên thứ ba cho hệ thống từ cấp độ 3 đã ký trước có 12 tháng để điều chỉnh (Điều 52 dự thảo).
  • Trung tâm Điều hành an ninh mạng: Thông tư 09/2020 loại trừ trung gian thanh toán khỏi yêu cầu này. Dự thảo áp dụng cho trung gian thanh toán và tổ chức cung ứng Tiền di động từ 01/01/2028.
  • Báo cáo sự cố cho Ngân hàng Nhà nước: giữ mốc 24 giờ và báo cáo hoàn thành khắc phục trong 05 ngày làm việc.

Đây là dự thảo lần 1, nội dung và ngày hiệu lực có thể thay đổi khi ban hành. Trước khi có văn bản chính thức, tổ chức vẫn thực hiện Thông tư 09/2020 hiện hành.

Thông tư 09/2020 liên quan thế nào tới Nghị định 331/2026 và Luật An ninh mạng 2025?

Văn bảnVai tròĐiểm giao với Thông tư 09/2020
Luật An ninh mạng 116/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026)Luật chung, thay thế Luật An toàn thông tin mạng 2015 và Luật An ninh mạng 2018Hai luật làm căn cứ ban hành Thông tư 09 đã được thay thế; 5 cấp độ hệ thống quy định tại Điều 8 Luật
Nghị định 331/2026/NĐ-CP (hiệu lực 19/8/2026)Tiêu chí, thủ tục xác định cấp độ, biện pháp bảo vệ, báo cáoĐiều 5 Thông tư 09 dẫn chiếu Nghị định 85/2016 cho phân loại và thủ tục cấp độ; khung chung hiện là Nghị định 331/2026
TCVN 14423:2026Yêu cầu cơ bản về an ninh mạng theo 5 cấp độThay thế TCVN 11930:2017 mà Điều 25 (đã bãi bỏ) từng dẫn chiếu; được dự thảo thay thế dẫn chiếu trực tiếp
Thông tư 50/2024/TT-NHNN, sửa đổi bởi Thông tư 77/2025/TT-NHNNAn toàn dịch vụ trực tuyến ngành Ngân hàngThay vai trò Điều 25 Thông tư 09

Ngân hàng vì vậy đang chịu hai lớp nghĩa vụ song song:

  • Báo cáo sự cố: theo Thông tư 09, gửi Ngân hàng Nhà nước (Cục Công nghệ thông tin) trong 24 giờ và báo cáo hoàn thành khắc phục trong 05 ngày làm việc (Điều 54). Theo Nghị định 331/2026, gửi cơ quan chuyên trách của Bộ Công an: thông báo ban đầu sự cố nghiêm trọng trong 24 giờ, báo cáo nguyên nhân, phạm vi, biện pháp khắc phục trong 72 giờ.
  • Báo cáo định kỳ: tự kiểm tra hằng năm theo Thông tư 09 (Điều 53) và báo cáo hằng năm gửi Bộ Công an trước 25/12 theo Nghị định 331/2026.
  • Hồ sơ cấp độ: hệ thống đã phê duyệt theo khung cũ giữ cấp độ nhưng phải đáp ứng biện pháp bảo vệ theo Luật mới trong 12 tháng kể từ 01/7/2026 (Điều 45 Luật An ninh mạng 2025).

Thông tư 09/2020 không yêu cầu đích danh PCI DSS. Nghĩa vụ PCI DSS của ngân hàng, trung gian thanh toán phát sinh từ quy tắc của các tổ chức thẻ, nên hai bộ yêu cầu thường được rà soát chung để dùng lại bằng chứng.

Ngân hàng nên làm gì trong giai đoạn chuyển tiếp?

  1. Tiếp tục tuân thủ Thông tư 09/2020 cho tới khi thông tư thay thế được ban hành và có hiệu lực.
  2. Rà soát danh sách hệ thống theo cấp độ theo cả Điều 5 Thông tư 09 và tiêu chí Nghị định 331/2026, nhất là hệ thống dịch vụ trực tuyến và ngưỡng chủ thể dữ liệu.
  3. Cập nhật quy trình báo cáo sự cố để đáp ứng đồng thời Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an.
  4. Rà soát khoảng cách với TCVN 14423:2026, vì cả Nghị định 331/2026 và dự thảo thay thế đều dẫn chiếu tiêu chuẩn này.
  5. Kiểm kê hợp đồng thuê ngoài, đám mây cho hệ thống từ cấp độ 3 để chuẩn bị cho quy định thuê ngoài công nghệ số.
  6. Với trung gian thanh toán: lên kế hoạch năng lực giám sát an ninh mạng và SIEM, do dự thảo đưa yêu cầu Trung tâm Điều hành an ninh mạng vào từ 01/01/2028.

Danh sách từng mục cần kiểm tra theo điều có trong checklist Thông tư 09/2020.

Câu hỏi thường gặp

Thông tư 09/2020/TT-NHNN còn hiệu lực không?

Còn. Thông tư có hiệu lực từ 01/01/2021 và vẫn áp dụng, trừ Điều 25 đã bị Thông tư 50/2024/TT-NHNN bãi bỏ từ 01/01/2025. Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến dự thảo thông tư thay thế, dự kiến có hiệu lực từ 01/3/2027.

Thông tư 09/2020 áp dụng cho những tổ chức nào?

Thông tư áp dụng cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, công ty thông tin tín dụng, NAPAS, VAMC, Nhà máy in tiền quốc gia và Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam. Nhà cung cấp dịch vụ cho các tổ chức này chịu yêu cầu gián tiếp qua hợp đồng.

Thông tư 09/2020 đã được sửa đổi bởi văn bản nào?

Văn bản sửa đổi xác định được là Thông tư 50/2024/TT-NHNN. Khoản 6 Điều 22 Thông tư 50/2024 bãi bỏ Điều 25 về hệ thống cung cấp dịch vụ giao dịch trực tuyến, hiệu lực từ 01/01/2025. Thông tư 77/2025/TT-NHNN sửa đổi Thông tư 50/2024, không sửa trực tiếp Thông tư 09.

Thông tư 09/2020 phân loại hệ thống thông tin thế nào?

Hệ thống cung cấp dịch vụ trực tuyến cho khách hàng phân loại theo Nghị định 85/2016/NĐ-CP mà Điều 5 dẫn chiếu; khung chung hiện nay là Nghị định 331/2026/NĐ-CP. Hệ thống khác phân loại theo 5 cấp độ tại Điều 5 Thông tư, dựa trên loại thông tin, yêu cầu vận hành 24/7, thời gian ngừng chấp nhận được và quy mô khách hàng. Hệ thống nhiều thành phần lấy cấp độ cao nhất.

Khi nào Thông tư 09/2020 bị thay thế?

Dự thảo thông tư thay thế công bố ngày 30/10/2026 dự kiến có hiệu lực từ 01/3/2027. Đây mới là dự thảo lần 1, ngày hiệu lực chính thức phụ thuộc văn bản được ban hành.

Cần rà soát tuân thủ Thông tư 09/2020 và chuẩn bị cho thông tư mới?

Cyber Services đánh giá khoảng cách theo từng điều của Thông tư 09/2020, rà soát phân loại cấp độ theo cả Thông tư và Nghị định 331/2026, đối chiếu với TCVN 14423:2026 và lồng ghép bằng chứng với PCI DSS, ISO/IEC 27001. Chuyên gia phụ trách: Xuân Tân – Lead Auditor (CISA, OSCE).

Nguồn tham khảo

Nhận bảng giá dịch vụ

Điền thông tin — bảng giá chi tiết sẽ được gửi đến bạn trong giờ làm việc.

Chúng tôi không chia sẻ thông tin của bạn cho bên thứ ba.