Biệt thự 08, Nguyễn Thị Duệ, Cầu Giấy, Hà Nội
Chứng nhận PCI DSS, SOC 2 & Bảo vệ dữ liệu cá nhân | Cyber Services

Hệ thống thông tin cấp độ 3: tiêu chí, phê duyệt, yêu cầu bảo vệ

Hệ thống thông tin cấp độ 3: tiêu chí, phê duyệt, yêu cầu bảo vệ

Hệ thống thông tin cấp độ 3 là hệ thống mà khi bị sự cố hoặc xâm phạm có thể gây tổn hại đặc biệt nghiêm trọng tới quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, tổn hại nghiêm trọng lợi ích công cộng, hoặc tổn hại trật tự, an toàn xã hội, an ninh quốc gia (Điều 8 Luật An ninh mạng 2025). Tiêu chí cụ thể nằm ở Điều 13 Nghị định 331/2026/NĐ-CP. Với doanh nghiệp, hai cửa vào cấp độ 3 thường gặp là dịch vụ trực tuyến thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân từ 100.000 chủ thể (dữ liệu cơ bản) hoặc từ 10.000 chủ thể (dữ liệu nhạy cảm) trở lên.

Cập nhật: 12/11/2026 · Tác giả/rà soát chuyên môn: Xuân Tân – Lead Auditor (CISA, OSCE), Cyber Services

Bài này tập trung vào cấp độ 3: tiêu chí, khác biệt với cấp độ 2 và 4, ai phê duyệt, yêu cầu bảo vệ và kiểm tra định kỳ. Tổng quan Nghị định xem bài Nghị định 331/2026/NĐ-CP.

Tiêu chí xác định hệ thống thông tin cấp độ 3 là gì?

Điều 13 Nghị định 331/2026 quy định hệ thống thông tin cấp độ 3 là hệ thống có một trong các tiêu chí sau:

KhoảnTiêu chí (tóm tắt)
1Hệ thống xử lý thông tin bí mật nhà nước hoặc phục vụ quốc phòng, an ninh mà khi bị phá hoại sẽ làm tổn hại tới an ninh quốc gia
2aHệ thống phục vụ người dân, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trực tuyến thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
2bHệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính
2cDịch vụ trực tuyến khác xử lý thông tin riêng, thông tin cá nhân của từ 100.000 chủ thể dữ liệu (dữ liệu cá nhân cơ bản) hoặc từ 10.000 chủ thể dữ liệu (dữ liệu cá nhân nhạy cảm) trở lên
3Hệ thống cơ sở hạ tầng thông tin phục vụ các cơ quan, tổ chức trong phạm vi một bộ, một ngành, một tỉnh hoặc một số tỉnh
4Hệ thống điều khiển công nghiệp trực tiếp phục vụ vận hành công trình xây dựng cấp II, III hoặc IV
5Hệ thống khác do Thủ tướng quyết định hoặc được đánh giá rủi ro theo Khung quản lý rủi ro an ninh mạng

Doanh nghiệp đối chiếu tiêu chí cấp độ 3 thế nào?

  • Ngành, nghề có điều kiện (khoản 2 điểm a): nếu dịch vụ trực tuyến gắn với ngành, nghề trong danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện, hệ thống thuộc cấp độ 3 mà không cần xét số chủ thể. Nên ghi rõ mã ngành và văn bản căn cứ trong thuyết minh.
  • Ngưỡng chủ thể dữ liệu (khoản 2 điểm c): cần số liệu thực tế về số chủ thể và phân loại dữ liệu cơ bản hay nhạy cảm. Nghị định không hướng dẫn cách đếm (theo bản ghi, theo người duy nhất hay theo thời điểm), nên hãy ghi rõ phương pháp, nguồn số liệu và ngày chốt.
  • Nguyên tắc cấp độ cao nhất: hệ thống đáp ứng tiêu chí của nhiều cấp độ thì áp dụng cấp độ cao nhất. Không được chia tách hệ thống một cách hình thức để mỗi phần nằm dưới ngưỡng (Điều 8 khoản 2, 3).
  • Đánh giá rủi ro: nếu kết quả đánh giá rủi ro cao hơn cấp độ hiện tại, chủ quản phải đề xuất cấp độ cao hơn (Điều 10 khoản 5). Hệ thống cấp độ 2 có lượng người dùng tăng qua ngưỡng cần xác định lại theo trình tự như lần đầu (Điều 25).
Minh họa hệ thống thông tin cấp độ 3 với các lớp bảo vệ, giám sát an ninh và sao lưu dữ liệu

Cấp độ 2, cấp độ 3 và cấp độ 4 khác nhau thế nào?

Tiêu chí so sánhCấp độ 2Cấp độ 3Cấp độ 4
Mức tổn hại (Điều 8 Luật)Tổn hại nghiêm trọng quyền, lợi ích hợp pháp; tổn hại lợi ích công cộngTổn hại đặc biệt nghiêm trọng quyền, lợi ích hợp pháp; tổn hại nghiêm trọng lợi ích công cộng; tổn hại trật tự, an toàn xã hội hoặc an ninh quốc giaTổn hại đặc biệt nghiêm trọng lợi ích công cộng, trật tự, an toàn xã hội; tổn hại nghiêm trọng an ninh quốc gia
Tiêu chí tiêu biểu với doanh nghiệp (Nghị định 331)Dịch vụ trực tuyến không thuộc ngành, nghề có điều kiện; dưới 100.000 / 10.000 chủ thểDịch vụ trực tuyến thuộc ngành, nghề có điều kiện; từ 100.000 / 10.000 chủ thểHệ thống quốc gia, hạ tầng toàn quốc yêu cầu vận hành 24/7
Thẩm địnhĐơn vị chuyên trách của chủ quảnĐơn vị chuyên trách của chủ quảnBộ Công an chủ trì
Phê duyệtĐơn vị chuyên trách (báo cáo chủ quản)Chủ quảnChủ quản
Thời hạn thẩm địnhKhông quy định riêngTối đa 15 ngày làm việcTối đa 25 ngày làm việc
Nhóm yêu cầu trong TCVN 14423:202615 nhóm18 nhóm18 nhóm, yêu cầu chặt hơn
Lưu trữ nhật ký an ninh mạng (TCVN 14423:2026)Tối thiểu 01 tháng; rà soát 01 lần/nămTối thiểu 03 tháng; rà soát 01 lần/06 thángTối thiểu 06 tháng; rà soát 01 lần/tháng
Triển khai trên đám mây, trung tâm dữ liệu thuê ngoài (Điều 30 Nghị định)Không quy định riêngTách biệt lô-gic với hệ thống khác, tách vùng mạng và phân vùng lưu trữNhư cấp độ 3

Bảng chỉ nêu tiêu chí tiêu biểu. Khi lập hồ sơ cần đối chiếu đủ các khoản của Điều 12, 13, 14 và các điều tương ứng của tiêu chuẩn.

Ai thẩm định, phê duyệt hồ sơ cấp độ 3?

  1. Lập hồ sơ: đơn vị vận hành lập hồ sơ đề xuất cấp độ theo Điều 21 và gửi đơn vị chuyên trách về an ninh mạng của chủ quản để thẩm định (Điều 20 khoản 1 điểm c).
  2. Thẩm định: đơn vị chuyên trách thẩm định sự phù hợp của cấp độ đề xuất và của phương án bảo đảm an ninh mạng trong thiết kế và vận hành (Điều 23 khoản 1). Hồ sơ chưa hợp lệ được phản hồi trong tối đa 05 ngày làm việc. Thời hạn thẩm định tối đa 15 ngày làm việc kể từ khi đủ hồ sơ hợp lệ.
  3. Phê duyệt: đơn vị vận hành trình chủ quản phê duyệt (Điều 20 khoản 3 điểm b). Hồ sơ phê duyệt gồm hồ sơ đề xuất cấp độ và ý kiến thẩm định. Thời hạn xử lý tối đa 07 ngày làm việc (Điều 24).

Hai trường hợp đặc biệt cần lưu ý:

  • Đơn vị chuyên trách đồng thời quản lý, vận hành hệ thống thì không tự thẩm định. Chủ quản giao một đơn vị trực thuộc khác đủ năng lực hoặc lập Hội đồng thẩm định độc lập (Điều 18 khoản 4).
  • Hệ thống cấp độ 3 được xác định thuộc Danh mục hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia thì làm thủ tục như hệ thống cấp độ 5 (Điều 20 khoản 4).

Hồ sơ đề xuất cấp độ 3 cần lưu ý gì?

Thành phần hồ sơ cấp độ 3 giống cấp độ 2: thuyết minh tổng quan, tài liệu thiết kế, thuyết minh đề xuất cấp độ, phương án bảo đảm an ninh mạng (Điều 21). Ý kiến chuyên môn của đơn vị chuyên trách và báo cáo đánh giá rủi ro chi tiết chỉ bắt buộc với cấp độ 4–5 (Điều 21 khoản 5, Điều 22 khoản 5). Dàn ý từng tài liệu xem bài mẫu hồ sơ đề xuất cấp độ. Điểm khác ở cấp độ 3 nằm ở mức chứng minh:

  • Thuyết minh đề xuất cấp độ dẫn đúng khoản, điểm của Điều 13 làm căn cứ, kèm nhận diện sơ bộ rủi ro chính (Điều 22 khoản 4).
  • Phương án bảo vệ mô tả cách triển khai từng yêu cầu quản lý, kỹ thuật của cấp độ 3 (Điều 22 khoản 6). Thực tế nên trình bày bằng bảng đối chiếu từng yêu cầu của TCVN 14423:2026 với hiện trạng, bằng chứng và kế hoạch khắc phục.
  • Quy chế bảo đảm an ninh mạng phải được phê duyệt, ban hành trước khi hồ sơ đề xuất cấp độ được phê duyệt (Điều 30 khoản 7).
  • Hệ thống xây mới, nâng cấp phải triển khai đủ phương án đã duyệt trước khi đưa vào vận hành (Điều 30 khoản 6).

Yêu cầu bảo vệ hệ thống cấp độ 3 theo TCVN 14423:2026 gồm những gì?

Nghị định 331/2026 yêu cầu phương án bảo vệ đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia “An ninh mạng – Hệ thống thông tin – Yêu cầu cơ bản” (Điều 29, 30), hiện là TCVN 14423:2026. Điều 5 của tiêu chuẩn dành cho cấp độ 3, gồm 18 nhóm yêu cầu. So với cấp độ 2, có thêm ba nhóm: giám sát và phòng thủ an ninh mạng, phát triển ứng dụng an toàn, quản lý kiểm tra an ninh mạng. Yêu cầu về an toàn vật lý theo cấp độ nằm ở Phụ lục A.

Một số yêu cầu cấp độ 3 có tần suất hoặc ngưỡng cụ thể (tóm tắt theo bản toàn văn tiêu chuẩn):

Nhóm yêu cầuYêu cầu tiêu biểu ở cấp độ 3
Quản lý rủi ro (5.1)Có quy trình xác định, phân tích, đánh giá, xử lý rủi ro; xác định rủi ro tối thiểu 01 lần/năm hoặc khi có thay đổi, kể cả rủi ro từ bên thứ ba
Nhật ký an ninh mạng (5.8)Thu thập tối thiểu nhật ký truy cập, tiến trình, ứng dụng, cảnh báo thiết bị bảo mật; đồng bộ thời gian; dùng SIEM hoặc phương án tương đương; lưu tập trung tối thiểu 03 tháng; rà soát tối thiểu 01 lần/06 tháng
Sao lưu và khôi phục (5.11)Sao lưu tự động; áp dụng quy tắc 3-2-1 hoặc biện pháp tương đương; mã hóa dữ liệu quan trọng; lưu bản sao trên hạ tầng tách biệt môi trường vận hành; định kỳ thử khôi phục
Giám sát và phòng thủ (5.13)Giám sát thiết bị, máy chủ, ứng dụng, dịch vụ; triển khai SIEM; thu thập dữ liệu luồng mạng; điều chỉnh ngưỡng cảnh báo tối thiểu 01 lần/06 tháng
Nhân sự (5.14)Bộ phận vận hành, quản trị hệ thống và bảo vệ an ninh mạng riêng biệt, độc lập về chuyên môn; đào tạo nhận thức tối thiểu 01 lần/năm
Nhà cung cấp (5.15)Danh sách, phân loại nhà cung cấp, văn bản phân định trách nhiệm; cập nhật tối thiểu 01 lần/năm
Ứng phó sự cố (5.16)Một người chủ chốt và ít nhất một người dự phòng; đầu mối phối hợp với cơ quan quản lý; quy trình báo cáo và ứng phó cập nhật tối thiểu 01 lần/năm
Phát triển ứng dụng an toàn (5.17)Quy trình phát triển an toàn; yêu cầu bên thuê khoán cung cấp mã nguồn, nếu không thể thì cung cấp chứng chỉ đánh giá an toàn độc lập hoặc áp dụng kiểm thử xâm nhập, giám sát rủi ro thay thế kèm cam kết chịu trách nhiệm; kiểm tra lỗ hổng trước khi vận hành
Kiểm tra an ninh mạng (5.18)Chương trình kiểm thử xâm nhập được phê duyệt về phạm vi, thời gian, phương pháp; tần suất do tổ chức chọn (hằng quý, nửa năm, một năm hoặc đột xuất); khắc phục và đánh giá lại sau mỗi lần kiểm thử

Bảng trên là tóm tắt, không thay thế văn bản tiêu chuẩn. Khi lập phương án, cần đối chiếu đầy đủ từng yêu cầu của điều 5 và Phụ lục A.

Hệ thống cấp độ 3 chạy trên đám mây cần đáp ứng gì?

Nếu hệ thống cấp độ 3 triển khai theo hình thức thuê dịch vụ tại trung tâm dữ liệu hoặc điện toán đám mây, thiết kế phải (Điều 30 khoản 8):

  • tách riêng, độc lập về lô-gic với các hệ thống khác, có kiểm soát truy cập giữa các hệ thống;
  • tách các vùng mạng bên trong về lô-gic, có kiểm soát truy cập giữa các vùng;
  • có phân vùng lưu trữ tách biệt về lô-gic.

Với cấp độ 1–3, phương án còn phải xem xét dùng chung giải pháp bảo vệ và tài nguyên giữa các hệ thống để tránh đầu tư trùng lặp (Điều 30 khoản 5 điểm a). Hợp đồng thuê dịch vụ cần phân định trách nhiệm an ninh mạng giữa các bên (Điều 5 khoản 3).

Hệ thống cấp độ 3 phải kiểm tra, đánh giá định kỳ thế nào?

Nghị định 331/2026 không ấn định một chu kỳ cố định cho cấp độ 3. Điều 28 khoản 5 yêu cầu kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả định kỳ theo cấp độ và mức độ rủi ro, thường xuyên qua giám sát, đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm hoặc theo yêu cầu. Các mốc cụ thể đến từ tiêu chuẩn và nghĩa vụ báo cáo:

  • Tự đánh giá hoặc tổ chức chuyên môn: chủ quản được tự đánh giá nội bộ nếu bộ phận thực hiện độc lập với đơn vị vận hành và dùng biểu mẫu, phương pháp do cơ quan có thẩm quyền ban hành. Đánh giá bởi tổ chức chuyên môn được cấp phép hoặc được chỉ định áp dụng khi xảy ra sự cố nghiêm trọng, khi hệ thống thay đổi lớn về chức năng, kiến trúc, công nghệ, khi tự đánh giá có dấu hiệu thiếu trung thực, theo yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hoặc khi chủ quản tự lựa chọn (Điều 31 khoản 2 điểm c).
  • Nội dung kiểm tra: tuân thủ, hiệu quả biện pháp, dò quét mã độc, lỗ hổng và kiểm thử xâm nhập theo hình thức hộp đen, hộp xám hoặc hộp trắng (Điều 27).
  • Mốc theo TCVN 14423:2026: rà soát nhật ký 06 tháng/lần, điều chỉnh ngưỡng cảnh báo 06 tháng/lần, xác định rủi ro và cập nhật các quy trình hằng năm, kiểm thử xâm nhập theo chương trình đã duyệt.
  • Giám sát quốc gia: Bộ Công an triển khai hạ tầng giám sát tập trung cho hệ thống cấp độ 3, 4, 5 (Điều 34 khoản 1 điểm e). Đơn vị vận hành phối hợp thiết lập kết nối phục vụ giám sát (Điều 33 khoản 5).
  • Báo cáo: báo cáo hằng năm gửi Bộ Công an trước 25/12 (Điều 35). Sự cố nghiêm trọng thông báo ban đầu trong 24 giờ, báo cáo nguyên nhân, phạm vi, biện pháp khắc phục trong 72 giờ (Điều 31 khoản 2 điểm d).

Ngân hàng, trung gian thanh toán còn phải theo chu kỳ riêng của Ngân hàng Nhà nước, ví dụ kiểm tra, đánh giá an toàn thông tin hệ thống cấp độ 3 tối thiểu mỗi năm một lần theo Điều 42 khoản 3 Thông tư 09/2020/TT-NHNN.

Câu hỏi thường gặp

Hệ thống thông tin cấp độ 3 là gì?

Đây là hệ thống mà khi bị xâm phạm có thể gây tổn hại đặc biệt nghiêm trọng tới quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, tổn hại nghiêm trọng lợi ích công cộng, hoặc tổn hại trật tự, an toàn xã hội, an ninh quốc gia. Tiêu chí cụ thể quy định tại Điều 13 Nghị định 331/2026/NĐ-CP.

Doanh nghiệp xử lý bao nhiêu dữ liệu cá nhân thì thuộc cấp độ 3?

Dịch vụ trực tuyến xử lý dữ liệu cá nhân cơ bản của từ 100.000 chủ thể, hoặc dữ liệu cá nhân nhạy cảm của từ 10.000 chủ thể trở lên, thuộc tiêu chí cấp độ 3 (Điều 13 khoản 2 điểm c). Dịch vụ thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là cấp độ 3 không phụ thuộc số chủ thể.

Ai phê duyệt hồ sơ cấp độ 3?

Đơn vị chuyên trách về an ninh mạng của chủ quản thẩm định trong tối đa 15 ngày làm việc, sau đó chủ quản hệ thống phê duyệt trong tối đa 07 ngày làm việc. Hồ sơ trình phê duyệt phải có ý kiến thẩm định.

Hệ thống cấp độ 3 khác cấp độ 2 ở yêu cầu bảo vệ nào?

TCVN 14423:2026 bổ sung ba nhóm cho cấp độ 3: giám sát và phòng thủ an ninh mạng, phát triển ứng dụng an toàn, quản lý kiểm tra an ninh mạng. Nhật ký phải lưu tối thiểu 03 tháng thay vì 01 tháng, và hệ thống cần SIEM hoặc phương án tương đương.

Hệ thống cấp độ 3 có được đặt trên đám mây không?

Có. Khi thuê dịch vụ tại trung tâm dữ liệu hoặc điện toán đám mây, hệ thống cấp độ 3 phải tách biệt lô-gic với hệ thống khác, tách vùng mạng và phân vùng lưu trữ, có kiểm soát truy cập giữa các vùng (Điều 30 khoản 8 Nghị định 331/2026).

Cần xác định hoặc nâng hệ thống lên cấp độ 3?

Cyber Services hỗ trợ đối chiếu tiêu chí Điều 13 bằng số liệu thực tế, rà soát khoảng cách với yêu cầu cấp độ 3 của TCVN 14423:2026, xây dựng phương án bảo vệ và chuẩn bị hồ sơ trình thẩm định. Chuyên gia phụ trách: Xuân Tân – Lead Auditor (CISA, OSCE).

Nguồn tham khảo

Nhận bảng giá dịch vụ

Điền thông tin — bảng giá chi tiết sẽ được gửi đến bạn trong giờ làm việc.

Chúng tôi không chia sẻ thông tin của bạn cho bên thứ ba.